22-10-2026
Sinds 2021 voert het CBS jaarlijks het Vakantieonderzoek uit. Uit een evaluatie onder provincies en destinatiemarketingorganisaties bleek behoefte aan meer verdieping en regionale inzichten. Daarom heeft de Landelijke Data Alliantie (LDA) het Vakantieonderzoek Plus ontwikkeld. Waar het CBS Vakantieonderzoek vooral inzicht geeft in aantallen en kenmerken van vakanties, richt het Plus-onderzoek zich op het hoe en waarom achter het binnenlandse vakantiegedrag. Gedurende 2025 zijn ruim 13.000 binnenlandse vakantiegangers ondervraagd. Dit levert waardevolle inzichten op in de keuzes, motieven en het gedrag van vakantiegangers, zowel landelijk als op provinciaal en regionaal niveau. Voor dit artikel kijken we naar de resultaten voor Utrecht totaal en de vier deelregio's die in het onderzoek zijn opgenomen: het Groene Hart, de regio Amersfoort, Utrecht en de Utrechtse Heuvelrug & Vallei.
Even van huis weg zijn, ontspannen en samen tijd doorbrengen
De belangrijkste reden voor Nederlanders om naar de regio Utrecht te gaan is simpelweg om 'even van huis weg te zijn' (28%). Daarnaast spelen samenzijn met familie, vrienden of een partner (25%) en de behoefte aan ontspanning (13%) een belangrijke rol. Wanneer specifiek wordt gevraagd naar de belangrijkste reden voor de betreffende vakantie, komt samenzijn met partner, familie of vrienden bovenaan te staan (30%), gevolgd door relaxen en ontspannen (27%). De resultaten laten daarmee zien dat een vakantie in Utrecht voor veel bezoekers vooral draait om tijd voor elkaar en uit de dagelijkse sleur komen.
Toch verschillen de motieven en het type vakantie per deelregio. Zo wordt in het Groene Hart een vakantie relatief vaak getypeerd als relaxvakantie (28%), terwijl de Utrechtse Heuvelrug & Vallei juist vaker wordt bezocht voor een actieve of sportieve vakantie (16%) of een natuurvakantie (13%). Utrecht en Amersfoort trekken juist relatief veel vakantiegangers die hun verblijf als citytrip omschrijven (respectievelijk 24% en 28%).
De bestemming is belangrijk, maar bereikbaarheid speelt een grote rol
Naast de belangrijkste motieven is er ook onderzocht welke aspecten invloed hebben op de uiteindelijk keuze. Daarbij blijkt reisafstand en bereikbaarheid met 38% het vaakst benoemd te worden, niet geheel onverwachts voor een centraal gelegen plek als Utrecht. Ook de regio of plaats (33%), het type accommodatie (30%) en de activiteiten op de bestemming (25%) spelen een belangrijke rol. Wanneer vakantiegangers één doorslaggevende factor moeten aanwijzen ontstaat er een iets andere verdeling. De regio of plaats en de activiteiten op de bestemming worden beide door 18% als belangrijkste factor genoemd, gevolgd door de reisafstand en bereikbaarheid (16%). Deze verschillen tonen aan dat voor veel vakantieganger de bereikbaarheid zeker meeweegt in de keuze voor een bestemming, maar niet altijd de doorslaggevende factor is. De bestemming zelf en de mogelijkheden om er iets te ondernemen zijn minstens zo belangrijk.
Eén provincie, verschillende motieven
Wanneer we kijken naar de keuze voor de specifieke vakantieregio, worden de verschillen tussen de Utrecht regio's zichtbaar.
- Het Groene Hart – rust en bereikbaarheid.
In het Groene Hart spelen voornamelijk bereikbaarheid met de auto (40%), reistijd (35%) en rust en ruimte (31%) een belangrijke rol bij de regiokeuze.
Wanneer gevraagd wordt naar de doorslaggevende factor, staan bereikbaarheid met de auto (21%) en reistijd (19%) bovenaan. Het Groene Hart lijkt daarmee vooral aantrekkelijk voor vakantiegangers die een goed bereikbare bestemming zoeken waar ze tot rust kunnen komen.
- Regio Amersfoort - bezienswaardigheden en stedelijk aanbod
In de regio Amersfoort spelen restaurants (28%), bezienswaardigheden (26%) en winkels (25%) een rol bij de keuze voor de regio. Het aanbod aan bezienswaardigheden wordt met 19% het vaakst als doorslaggevende factor aangewezen. Ook de bereikbaarheid met het openbaar vervoer (23%) valt op. De regio heeft daarmee een profiel waarin stedelijke voorzieningen en bezienswaardigheden belangrijke redenen zijn voor een bezoek.
- Utrecht - winkels, horeca en cultuur
Voor vakantiegangers die voor Utrecht kiezen zijn vooral het winkelaanbod (33%), de restaurants (27%) en de culturele activiteiten (22%) van belang. Ook het bruisende nachtleven speelt voor 18% een rol in de regiokeuze. Het winkelaanbod wordt met 15% het vaakst als doorslaggevende factor genoemd, gevolgd door culturele activiteiten (12%). De aantrekkingskracht van Utrecht ligt daarmee sterk in de combinatie van stedelijke voorzieningen, cultuur en horeca.
- Utrechtse Heuvelrug & Vallei - natuur en natuur gerelateerde activiteiten als belangrijke trekker
De Utrechtse Heuvelrug & Vallei onderscheidt zich vooral door de natuur. Voor 61% speelt mooie natuur een rol bij de regiokeuze, en voor 28% is dit zelfs het belangrijkste aspect. Ook reistijd (34%), bereikbaarheid met de auto (40%) en fiets- en wandelmogelijkheden (respectievelijk 27% en 30%) wegen mee. De resultaten laten zien dat de natuurlijke omgeving een belangrijke reden is om juist voor deze regio te kiezen.
Wat betekenen deze inzichten voor de toeristische sector?
De resultaten laten zien dat de motivatie om op vakantie te gaan niet automatisch hetzelfde is als de doorslaggevende reden om voor een bepaalde bestemming te kiezen. Ontspanning en samenzijn met partner, vrienden of familie vormen voor veel vakantiegangers de basis. Maar de uiteindelijke regiokeuze wordt onder andere bepaald door wat een bestemming te bieden heeft.
De vier deelregio's laten duidelijk verschillende aantrekkingskrachten zien. Waar natuur een belangrijke rol speelt op de Utrechtse Heuvelrug & Vallei, zijn stedelijke voorzieningen en bezienswaardigheden belangrijke aspecten in Utrecht en de regio Amersfoort. In het Groene Hart spelen juist bereikbaarheid, rust en ruimte een duidelijke rol. Deze inzichten helpen om beter te begrijpen waarom vakantiegangers voor een bepaalde bestemming kiezen en wat zij belangrijk vinden tijdens hun verblijf. Daarmee bied het onderzoek waardevolle aanknopingspunten om het aanbod en de communicatie beter aan te laten sluiten op de wensen van (potentiële) bezoekers.
Meer weten over jouw bestemming en het CVO+?
Neem contact op met het onderzoeksteam van Utrecht & Partners via onderzoek@utrechtpartners.nl.