20-10-2026
Het rapport Zakelijk ontmoeten in Nederland van NBTC (juni 2026) biedt waardevolle inzichten in de omvang, ontwikkeling en toekomst van de Nederlandse zakelijke reis- en congresmarkt. De belangrijkste conclusie voor regio Utrecht is dat Utrecht een uitzonderlijk sterke positie heeft als bestemming voor binnenlandse zakelijke ontmoetingen, maar dat deze positie zich niet evenredig vertaalt naar zakelijke hotelovernachtingen. Tegelijkertijd ontstaan er kansen om Utrecht sterker te positioneren als kennis- en congresstad, met meer aandacht voor maatschappelijke impact.
Utrecht is dé bestemming voor eendaagse zakelijke ontmoetingen
De provincie Utrecht ontvangt bijna drie op de tien binnenlandse eendaagse zakenreizen. Dat is aanzienlijk meer dan Zuid-Holland en Noord-Holland. Ook op stedelijk niveau is Utrecht koploper:
- Utrecht: 15% van alle binnenlandse eendaagse zakenreizen.
- Amsterdam: 7%.
- Amersfoort, Den Haag en Rotterdam: ieder 4%.
De centrale ligging en bereikbaarheid maken Utrecht bijzonder aantrekkelijk voor vergaderingen, trainingen, seminars en andere zakelijke bijeenkomsten. De sterke positie van Amersfoort laat bovendien zien dat de zakelijke markt zich niet uitsluitend concentreert in de stad Utrecht.
Veel zakelijk bezoek, maar relatief weinig overnachtingen
Het aantal zakelijke hotelovernachtingen in de provincie Utrecht is gedaald van 1,29 miljoen in 2019 naar 1,10 miljoen in 2025. Dat is een afname van circa 15%. Landelijk daalde het aantal zakelijke hotelovernachtingen van 21,1 miljoen naar 16,8 miljoen (−20%). Utrecht presteert op dit punt dus iets beter dan het landelijke gemiddelde, maar heeft het niveau van vóór corona nog niet bereikt. Het contrast tussen het grote aantal eendaagse zakenreizen en het beperktere aantal hotelovernachtingen is opvallend. Dit kan samenhangen met de centrale ligging en goede bereikbaarheid, waardoor bezoekers na een bijeenkomst gemakkelijk naar huis kunnen reizen. Ook de beschikbare hotelcapaciteit kan een rol spelen, maar dat verband wordt in dit rapport niet onderzocht.
De binnenlandse zakelijke markt is economisch belangrijk
Eendaagse zakenreizen leveren landelijk bijna evenveel bestedingen op als meerdaagse zakenreizen. De gemiddelde besteding bedraagt €155 per eendaagse reis, tegenover €674 per meerdaagse reis. Bij meerdaagse reizen met een MICE-doel liggen de gemiddelde bestedingen zelfs op €936. Dat is aanzienlijk hoger dan de €518 bij individuele meerdaagse zakenreizen.
Kosten, bereikbaarheid en beleving bepalen de concurrentiepositie
De zakelijke markt is sterk prijsbewust. Tegelijkertijd worden bijzondere locaties, persoonlijke ervaringen en netwerkmogelijkheden steeds belangrijker. Volgens een ICCA-onderzoek onder 176 associaties zijn de belangrijkste factoren bij het kiezen van een congreslocatie:
|
Factor |
% |
|
Kosten |
89% |
|
Vluchtverbindingen |
86% |
|
Risicomanagement |
80% |
|
Aantrekkelijkheid van de stad |
78% |
Nieuwe trends in de congresmarkt
Het rapport signaleert verschillende ontwikkelingen die relevant zijn voor de toekomst. Een belangrijke ontwikkeling is de toenemende behoefte aan fysieke ontmoetingen en actieve participatie. Evenementen worden steeds vaker ingericht met kortere sessies en meer ruimte voor netwerken en kennisuitwisseling.
|
Trend |
Inzicht uit het rapport |
|
Deelnemersbeleving |
33% van de meetingprofessionals wil memorabelere evenementen creëren. |
|
Datagedreven werken |
31% wil de dataverzameling tijdens evenementen verbeteren. |
|
Kostenbeheersing |
30% wil kosten verlagen. |
|
Kunstmatige intelligentie |
50% verwacht in 2026 generatieve AI te gebruiken. |
|
Duurzaamheid |
38% geeft aan beleid te hebben voor duurzame bijeenkomsten. |
Kansen voor de vrijetijdssector: bleisure
Ongeveer één op de tien binnenlandse zakenreizigers geeft aan een zakenreis te hebben verlengd met vrije tijd. Daarbij boekte 7% een extra overnachting en besteedde 4% vrije tijd op de bestemming zonder extra overnachting. Voor Utrecht biedt dit aanknopingspunten om zakelijke bezoekers kennis te laten maken met het culturele en recreatieve aanbod. Denk aan een museumbezoek na afloop van een congres, een stadswandeling of een langer verblijf met partner.
Congressen kunnen bijdragen aan maatschappelijke impact
Een belangrijk thema in het NBTC-rapport is legacy: de maatschappelijke meerwaarde die congressen op langere termijn kunnen opleveren. Het gaat daarbij niet uitsluitend om bestedingen en overnachtingen, maar ook om kennisdeling, innovatie, talentontwikkeling, samenwerking en maatschappelijke betrokkenheid.
NB. Utrecht & Partners werkt samen met de Conventionbureaus van de grote steden aan een werkmethodiek voor het meten van de impact en legacy van congressen.
Download hier het rapport van NBTC.
Meer details weten?
Login en ga naar de Kennisbibliotheek - Informatiepagina's - Congressen & Zakelijke markt.
Gratis login nodig? Klik hier voor meer informatie.